Abdülvedud Türbesi
Kişi Hakkında:
- Yavedud Sultan, asıl adıyla Abdülvedud Efendi, Esmâ-i Hüsnâ’dan “Ya Vedud” (çok seven, sevilmeye en layık olan) lafzını sıkça zikrettiği için halk arasında bu isimle tanınmıştır.
- Rivayetlere göre Buhara veya Horasan’dan İstanbul’un fethi için, beraberindeki erenlerle birlikte Osmanlı topraklarına gelmiştir. Fetih ordusuna manen ve maddeten destek vermiş, savaşta bizzat çarpışmış ve Ni’mel Ceyş (İstanbul’un fethine katılan askerlere verilen unvan) arasında yer almıştır.
- Yavedud Sultan, müritleriyle birlikte Osmanlı ordusuna yardım etmiş, şehre giren ilk gazilerden olmuş ve Ayasofya önünde karşılaştığı direniş sırasında yaralanarak şehit düştüğü anlatılar arasındadır.
- Evliya Çelebi, göğsünde kırmızıyla yazılı “Ya Vedud” lafzının bulunduğunu aktarır.
- Bazı kaynaklara göre ise fetihten iki yıl sonra, 1455’te vefat ederek ardında manevi miras bırakmıştır.
- Farklı bir rivayet ise fetih sırasında halkın zarar görmemesi için dua ettiği ve onun dualarının İstanbul’un fethini 40 gün geciktirdiğini aktarmaktadır.
Türbe Hakkında:
Yapım Yılı: 1876 (Mevcut Yapı)
Kim Yaptırdı: Sultan II. Mahmud’un Eşi Pertevniyal Valide Sultan (Mevcut Yapı)
Mimarı: Bilinmiyor
Öne Çıkan Özellikleri:
- Şeyh Abdülvedûd Efendi, vefat ettiğinde kendi adına yaptırdığı Yâvedûd Tekkesi’nin yanına defnedilmiştir.
- Tekke ve kabir, IV. Mehmed’in kızı Hatice Sultan tarafından 1711’de ihya ettirilmiş, 1876 yılında ise Pertevniyal Valide Sultan tarafından yeniden yaptırılmıştır.
- 1974 yılında Haliç Köprüsü yapılana kadar, Ya Vedud Camii’nin tam karşısında yer alan türbe, çevre yolu inşaatı sırasında bugünkü yerine taşınmıştır.
- Nakledilmeden önce türbe, kesme taş bir şeddin üzerindeydi ve üç basamaklı bir merdivenle çıkılan bir sofaya açılıyordu. Merdivenin solunda, 1906 tarihli, Hazinedar Şemsi Cemal Usta Çeşmesi bulunuyordu.
- Türbe kare planlı olup kesme taştan inşa edilmiştir. Dokuz pencereden ışık alır, çatısı ahşap olup kiremit döşelidir.
- Türbenin karşısında, Pertevniyal Valide Sultan tarafından yaptırılan 1856 tarihli büyük bir çeşme de Ya Vedud Sultan’a atfedilir.
- Türbe içinde dört kabir bulunur.
