Beşir Ağa Külliyesi

Sesli Anlatım:

Yapım Yılı:

1744-1745

Konumu:

Fatih, İstanbul

Kim Yaptırdı:

Hacı Beşir Ağa (Darüssaade Ağası)

Mimarı:

Bilinmiyor

Yapımından Sonraki Değişiklikler:
  • Cami ve muhtemelen külliyenin bütünü Sultan II. Mahmud devrinde (1826-1839) tamir ettirilmiştir.
  • 1950’li yıllarda tekke binası yangın geçirmiş; Vakıflar İdaresi tarafından tamir ettirilmiştir.
  • 1986’da caminin avlu kısmı tamamen değiştirilmiş; yer altı şadırvanı ve helâlar yapılmıştır.
  • Kütüphanedeki kitaplar Süleymaniye Kütüphanesi’ne nakledildikten sonra kütüphane mekânı bakımsız kalmış ve harap hâle gelmiştir.
  • Tekke, restore edildikten sonra bir süre Folklor Derneği tarafından kullanılmış; daha sonra Batı Trakya Dayanışma Merkezi işleviyle değerlendirilmiştir.
Öne Çıkan Özellikleri:
  • Külliye cami, kütüphane, sebil, tekke, sıbyan mektebi ve medreseden oluşan küçük ölçekli bir yapı topluluğudur.
  • Yapı topluluğu Lâle Devri sonrası dönemin barok etkisini erken örneklerden biri olarak yansıtır.
  • Köşedeki sebil mermerden yapılmıştır; İstanbul sebilleri içinde barok üslûbun ilk uygulamalarından biri olarak özel bir yere sahiptir.
  • Medrese, cami gibi taş-tuğla karma teknikte inşa edilmiştir; inşa tarihi Hicri 1157 (1744) olarak verilir ve faal olduğu dönemde 12 hücresi olduğu kaydedilir.
  • Tekke (zâviye) kitâbesine göre Hicri 1158 (1745) tarihlidir; derviş hücreleri, mutfak, yemekhane, selâmlık ve tevhidhâneden oluşur.
  • Külliye vakfiyesi aynı tarihte düzenlenmiştir ve Süleymaniye Kütüphanesi’nde bulunmaktadır.