Süleymaniye Mülazımlar Medreseleri
Yapımından Sonraki Değişiklikler:
- Süleymaniye Külliyesi’nde 1858-1859 yıllarında cami ile birlikte külliyenin diğer yapılarında da kapsamlı bir onarım yapıldığı tespit edilmiştir.
- Rölöve-restitüsyon-restorasyon çalışmalarında Medrese-i Sâlis’in ana girişinin bulunduğu güneybatı cephesinde yol kotu ve medreseler arasındaki avlu kotuna ilişkin düzenleme kararları üretilmiştir.
- Restitüsyon kararlarında bazı pencerelerin yeniden açılması, ahşap kapak ve demir lokma parmaklıkların tamamlanması gibi cephe/boşluk müdahaleleri tanımlanmıştır.
- Kubbeler ve tonozlarda özgün kurşun örtünün yeniden kurşun kaplama olarak ele alınması, bazı hücrelerde zeminlerin “şeşhane (altıgen) tuğla” olarak yenilenmesi ve dershane oturma bölümünde ahşap döşemeye dönülmesi gibi malzeme ve detay kararları belirtilmiştir.
- Mülazımlar bölümünde avlu zemin kaplamasının küfeki taş kaplama olarak ele alınması, özgün olmayan giriş kapısının dönemine uygun restitüe edilmesi ve özgün olmayan çeşmenin kaldırılması gibi kararlar tanımlanmıştır.
- 2018-2019 akademik yılından itibaren Mülâzimler Medresesi ve Medrese-i Sâlis birimleri üniversite yerleşkesi kapsamında eğitim/akademik kullanım içinde değerlendirilmiştir.
Öne Çıkan Özellikleri:
- Sâlis ve Râbi medreseleri caminin doğu yönünde, Haliç’e bakan eğimli yamaç üzerinde kademeli biçimde konumlanır; iki yapı kareye yakın planlı ve simetriktir.
- Revaklı avluyu batı hariç üç yönden hücreler çevreler; batıda yer alan dershane iki yandan girişlidir ve doğu yönünde eyvanı vardır.
- Dershaneye girişlerin tonozla, diğer birimlerin kubbeyle örtüldüğü; kubbelerin kademeli düzeniyle yapının güçlü bir siluet etkisi oluşturduğu belirtilir.
- Arazi eğimi nedeniyle her iki medresenin altında, dar bir avluya bakan tek sıra odalardan oluşan birer alt kademe medrese bulunur; bu alt kademe düzen “Mülazımlar Medresesi” adıyla tanınır.
- Girişleri Mimar Sinan Sokağı’na açılır; dershaneler avluların üstünden Haliç yönüne hâkim bir konumda kurgulanmıştır.
- Süleymaniye’deki dört fıkıh medresesinin (Evvel Sânî Sâlis Râbi) Osmanlı medrese hiyerarşisinde en üst düzey kurumlardan biri olduğu; bu çekirdekte İslâmî ilimler ve özellikle fıkıh öğretiminin hedeflendiği belirtilir.
- Bu dört medresenin her birinde on beş talebe bulunduğu ve talebelerin “dânişmend” olarak adlandırıldığı bilgisi verilir.
