Kasımpaşa Mevlevihanesi
Yapımından Sonraki Değişiklikler:
- 1731–1732’de Hasan Ağa tekkeyi tamir ettirmiş; keşfi Hassa başmimarı Kayserili Mehmed Ağa yapmıştır.
- 1796’da Mihrişah Vâlide Sultan ve III. Selim tekkeyi yeniden yaptırmıştır.
- 1832–1834 onarımıyla alan genişlemiş; 1834–1835’teki II. Mahmud ihyasıyla yerleşim son şeklini almıştır.
- Cumhuriyet döneminde semâhâne bir süre güreş salonuna çevrilmiş, diğer bölümler ilkokul olarak kullanılmış; bu sırada kuzey müştemilât, avludaki şadırvan ve hazîre ortadan kalkmış, doğu kesimde Sürûrî İlkokulu inşa edilmiştir.
- Esas bina oda oda kiraya verilerek hızla harap olmuş; 1979 baharındaki yangınla tamamen yok olmuştur.
- Mevlevîhâne, giriş kapısı ve bir mezar 12.05.1979 tarihli kurul kararıyla tescil edilmiştir; sonraki yıllarda rölöve–restitüsyon–restorasyon ile rekonstrüksiyon projeleri kurul gündemine alınmış ve onay süreçleri yürümüştür.
- 2016–2018 “rekonstrüksiyon tamamlama ve çevre düzenleme” işi kapsamında çevre duvarları için rölöve–restitüsyon–restorasyon projeleri değerlendirilmiş; uygulama Vakıflar denetimi ve müellif mimar sorumluluğunda yürütülmüştür.
Öne Çıkan Özellikleri:
- Galata ve Yenikapı mevlevîhânelerinden sonra İstanbul’da açılan üçüncü mevlevîhânedir.
- Tekke, kurucusunun Kasımpaşa’da sahibi olduğu bostan içinde tesis edilmiştir.
- Cümle kapısı üzerinde Hicri 1250 (1834–1835) tarihli manzum kitâbe ile II. Mahmud tuğrası yer alır.
- Ana yapı, kâgir duvarlı kısmî bodrum üzerine oturan iki katlı ahşap kitle olarak düzenlenmiş; semâhâne, selâmlık, dedegân hücreleri, harem, hünkâr dairesi, matbah-ı şerif ve somathâne birimleri aynı program içinde toplanmıştır.
- Semâhânenin merkezinde 10×10 m ölçülerindeki meydan bölümü ayrılmış; iki katlı mahfiller, mutrip maksûresi ve hünkâr mahfili gibi bölümler mekân kurgusunu belirlemiştir.
