Balaban Tekkesi

Sesli Anlatım:

Yapım Yılı:

1630 (tahmini)

Konumu:

Üsküdar, İstanbul

Kim Yaptırdı:

İsfendiyar Balaban Ahmed Baba

Mimarı:

Bilinmiyor

Yapımından Sonraki Değişiklikler:
  • Yapı, 1770’li yıllarda Sa‘diyye Tekkesi hâline getirilmiştir.
  • 1829’daki yangında büyük hasar görmüş; sonrasında onarılarak 1925’e kadar faaliyetini sürdürmüştür.
  • 1909’da (Hicri 1327) Şeyh Âşir Efendi ve Ayşe Sıdıka Hanım tarafından ihya edilmiştir; bu müdahaleyi kaydeden kitâbe cümle kapısı ile ilişkilidir.
  • 1940’lı yıllarda yıkımdan sonra uzun süre harap kalmıştır; 1948’de yapı kısmen onarılarak meskene dönüştürülmüştür.
  • 2007’de başlayan ihya/onarım süreci 2012’de tamamlanmıştır.
  • Yapı günümüzde kültür ve sanat etkinlikleri için kullanılmaktadır.
Öne Çıkan Özellikleri:
  • Sa‘dîler Tekkesi, İsfendiyar Tekkesi Mescidi ve Yağcızâde Tekkesi Mescidi adları kullanılmıştır.
  • Sa‘diyye tarikatı âyinlerinin mescid içinde icra edilmesiyle “Sa‘dîler Tekkesi” adı yerleşmiştir.
  • Küçük hazîrede baninin kabri ile 1637 (Hicri 1047) tarihli mezar taşı bulunmaktadır.
  • Cümle kapısı ile ilişkilendirilen ve 1909’daki ihyayı kaydeden manzum kitâbe, yapı tarihinin okunabilir bir belgesi niteliğindedir.
  • Yerleşim, tevhidhâne ile üç katlı ahşap meşruta kurgusu üzerinden tarif edilmiştir; günümüze yapı bütünlüğüyle değil, sınırlı kalıntılar ve ihya süreci üzerinden ulaşmıştır.