Özbekler Tekkesi
Yapımından Sonraki Değişiklikler:
- 1757-58’de (Hicri 1171) tekke, ilk postnişin Şeyh Seyyid Hacı Abdullah Efendi tarafından Nakşibendiyye tarikatına vakfedilmiş; mescid-tevhidhâneye minber konmuştur.
- 1757-1774 döneminde tekke, postnişin Semerkantlı Şeyh Seyyid Abdülekber Efendi tarafından genişletilmiştir.
- 1844’te Sultan Abdülmecid, tekkeyi bugünkü şekliyle yeniden inşa ettirmiştir.
- 1849’da su haznesiyle birlikte bir çeşme yaptırılmış; 1872’de bu birimler tamir edilmiştir.
- 1877-78 Osmanlı-Rus Savaşı sırasında tekkeye sığınanlar için arazinin kuzeyinde ahşap odalar yapılmış; bu odalar 1950’lerde kaldırılmıştır.
- 1893’te II. Abdülhamid devrinde yapıda bir onarım daha yapılmıştır.
- 1925’te tekkelerin kapatılmasından sonra selâmlık, harem ve derviş hücrelerinde ikamet sürmüş; mübarek gün ve gecelerde zikir meclisleri ile sohbet toplantıları düzenlenmiştir.
- 1971’den sonra bakımsızlıkla yıpranan yapı, 1983-1994 arasında onarım görmüştür.
Öne Çıkan Özellikleri:
- El-Hac Hoca Tekkesi, Hacı Hoca Tekkesi ve Kalenderhâne adlarıyla da anılmıştır.
- Tekke, Sultantepe’de Orta Asya’dan gelen seyyah dervişlerin barınması için kurulmuş Nakşibendî tekkesidir.
- Nakşibendiyye içinde Yesevî izleri taşıyan ve cehrî zikri benimseyen bir kol ile ilişkilendirilmiştir.
- Yapı, özgün mimarisi ve mefruşatıyla korunmuş; selâmlık bölümünde şeyh ailesi mensuplarının yaşadığı belirtilmiştir.
- Tekke, Kurtuluş Savaşı döneminde Kuvâ-yi Milliye mensuplarından yaralananlar için bir süre hastahane olarak kullanılmış; Anadolu’ya geçişte ilk duraklardan biri olmuştur.
