Panayia Rum Ortodoks Kilisesi
Yapımından Sonraki Değişiklikler:
- İlk kilise, İmparatoriçe Aelia Pulheria tarafından başlatılmış ve I. Leo döneminde tamamlanmıştır.
- Yapı, I. Jüstin döneminde genişletilmiş; III. Romanos döneminde tekrar elden geçirilmiştir.
- 1070 yangınından sonra IV. Romanos tarafından yeniden yaptırılmış; 1434’teki yangından sonra uzun süre onarılmamıştır.
- Günümüzdeki kilise, 1860’a kadar “arsa” olarak kalan alan üzerine inşa edilmiş; iç kitabesine göre 13 Ocak 1860’ta ibadete açılmıştır.
- 6–7 Eylül olaylarında tahrip olmuş; İstanbul Vakıflar Başmüdürlüğü tarafından Y. Mimar Süreyya Yücel’in kontrolünde yenilenmiştir.
Öne Çıkan Özellikleri:
- Kilise İstanbul Rum Patrikhanesi’ne aittir.
- Yapının bir adı Panayia Vlahernon’dur; kilise büyük bir bahçe/avlu ortasında konumlanır.
- Ayazmanın panayırı 2 Temmuz’da başlar ve bir hafta sürer; bu günlerde farklı semtlerden Hristiyan ziyaretçilerin ayazmaya geldiği belirtilmiştir.
- Ayazmanın önünde mermer bir set bulunur; iki büyük mermer tekne ve 1932 tarihli dört musluklu mermer su deposu yer alır.
- Kilisedeki bir Meryem Ana ikonu Bizans işi olarak tanımlanır; yüzler ve bir el dışındaki kısımları gümüş kaplıdır.
- Efsaneye göre Avar kuşatması sırasında Meryem Ana’nın görünmesinin ardından çıkan fırtına kuşatmayı bozmuştur; bu anlatı ayazmanın kültürel hafızasında önemli bir yer tutar.
