Beşiktaş Mevlevîhânesi’nin yıkımı ve ardından Maçka’daki yapının da kaldırılması sonrasında yeni mevlevîhâne yerleşimi Eyüp’te 1874–1877 aralığında tesis edilmiştir.
Kuruluş süreci 8 Şubat 1875’te başlamış, inşaat 2 Nisan 1877’de tamamlanmış ve açılış yapılmıştır.
Sultan II. Abdülhamid, mevlevîhâneye 28 odalı bir harem dairesi ekletmiştir.
Mevlevîhâne, Haliç kıyısındaki rutubet etkisiyle kısa sürede yıpranmış; 1910’da kapsamlı tamir ve tadilat geçirmiştir.
1910 onarımında semâhâne-türbe kütlesi elden geçirilmiş; Haliç’e bakan üst kat çıkmalarının taşıyıcı düzeni değiştirilmiş ve kadınlar mahfili üst kata alınarak mekân düzeni yeniden kurgulanmıştır.
1925’te tekke işlevi sona ermiştir; ardından yerleşimin önemli bölümleri bakımsızlıkla hızla yıpranmıştır.
1935’te semâhâne yıktırılmış; 1938–1939 arasında harem dairesi yanmıştır.
Cümle kapısı üzerindeki 1910 tarihli ihya kitâbesi 1970’lerde yerinden alınmış ve sonrasında kaybolmuştur.
Öne Çıkan Özellikleri:
Mevlevîhâne, Eyüp’te Haliç kıyısında Bahariye sahil yerleşimi içinde konumlanmıştır.
Cümle kapısının solunda mevlevîhânenin mescidi bulunmaktadır; duvarlar kâgirdir ve küçük bir ahşap minareye sahiptir.
Cümle kapısının sağında küçük bir hazire yer alır.