Galatasaray Gymnasium
Sesli Anlatım:
Yapım Yılı:
1481 (ilk yapı) / 1862 (mevcut yapı)
Konumu:
Beyoğlu, İstanbul
Kim Yaptırdı:
Sultan II. Bayezid (ilk yapı) / Sultan Abdülaziz (mevcut yapı)
Mimarı:
Sarkis Balyan (mevcut yapı)
Yapımından Sonraki Değişiklikler:
- Yapının tarihsel kökü yerleşkenin 1481’den itibaren “Galata Sarayı Ocağı ve Medresesi” adıyla bilinen eğitim kompleksine dayanır.
- 1837’de başlayan kapsamlı tadilatla yenilenen Galata Sarayı binaları, Fransızca eğitim veren ilk tıp okulu olarak „Galatasaray Tıbbiyesi“ adıyla işlev gördü.
- 1848 Tophane Yangını’nda büyük hasar gören bina tamirden sonra 1853-1856 yılları arasında kışla olarak kullanıldı.
- 1862’de Sultan Abdülaziz tarafından Mimar Sarkis Balyan’a yaptırılan bugünkü binaya Askeri Tıbbiye Mektebi taşındı.
- Tarihi yapı, 1868’de Sultan Abdülaziz’in de katıldığı bir tören ile „Mekteb-i Sultani“ adıyla kullanılmaya başlandı.
- 1923 yılından itibaren ise günümüzdeki Galatasaray Lisesi adıyla işlev görmeye devam etmektedir.
Öne Çıkan Özellikleri:
- Evliya Çelebi’nin aktardığı kuruluş hikayesine göre, II. Bayezid Galata sırtlarında avlanırken son derece bakımlı büyük bir bahçe içinde küçük bir kulübe görür. Kulübenin sahibi Gül Baba ile tanışan Padişah, bahçeye gösterilen özen nedeniyle hediye olarak bahçeye bir mektep ve bir darüşşifa (hastane) yaptırır.
- Galata Sarayı geleneği, Osmanlı saray eğitim sistemi içinde Enderun’a ve bazı askerî/saray kadrolarına aday yetiştiren uzun ömürlü bir mektep düzeni olarak tanımlanmıştır.
- 19. yüzyılda önemi ve işlevi gün geçtikçe artan kurum, Osmanlı’da Batılılaşma döneminin ve Tanzimat uygulamalarının bir simgesi olmuştur.
- 1930’lu yıllarda Mustafa Kemal Atatürk, Galatasaray Lisesi’ni dört defa ziyaret ederek bu okula ne kadar önem verdiğini göstermiştir.
- 1968’de Mekteb-i Sultani’nin kuruluşunun 100. yılı nedeniyle dönemin Fransa Cumhurbaşkanı Charles de Gaulle liseyi ziyaret etmiştir.
- Mevcut „U“ biçimli binanın merkezinde, çatıda yer alan Meyer markalı dairesel kadranlı saat elektronik mekanizmalıdır ve halen çalışmaktadır.
- Yapı, Beyoğlu’nda İstiklal Caddesi üzerindeki ana kapısı ve yerleşkesiyle kentin en bilinen tarihî eğitim yapıları arasında yer alır.