Abdullah Şakir Efendi

Doğum tarihi tespit edilemeyen Abdullah Şâkir Efendi, Şirvânî nisbesiyle anılan, son dönem Osmanlı ilmiye ve hukuk çevresinin önemli âlimlerindendir. Fatih Camii’nde yüksek dinî ilimler okutmuş, burada klasik medrese tedris geleneğinin temsilcilerinden biri olarak yetiştirdiği talebelerle tanınmıştır.

Abdullah Şâkir Efendi, ilmiye kariyerinde farklı şer‘î ve ilmî görevlerde bulunmuş; Meclis-i İntihâb-ı Hükkâm-ı Şer'î (Kadı Seçim Kurulu) azalığı, Sadreyn (Anadolu ve Rumeli Kazaskerliği) müsteşarlığı, Mecelle Cemiyeti azalığı ve Anadolu Kazaskerliği gibi makamlara kadar yükselmiştir. Anadolu Kazaskerliği, Osmanlı ilmiye hiyerarşisinin en yüksek derecelerinden biri olup kadıların tayin ve denetim geleneğiyle ilişkili büyük bir ilmî-adlî makamdır.

Abdullah Şâkir Efendi’nin hukuk eğitimindeki en dikkat çekici vazifesi, Mekteb-i Hukuk’ta Mecelle-i Ahkâm-ı Adliyye muallimliği yapmasıdır. Mekteb-i Hukuk’un medrese kökenli hocaları arasında yer alan Abdullah Şâkir Efendi, Mecelle dersleriyle klasik fıkıh birikiminin modern hukuk mektebine taşınmasında rol oynamıştır.

Mecelle Cemiyeti azalığı, onun Osmanlı hukukunun inşa sürecindeki yerini ayrıca gösterir. Mecelle, fıkıh hükümlerini modern kanun diliyle sistemleştiren en önemli Osmanlı hukuk metinlerinden biridir; Türkiye'de 1926 yılında Medeni Kanun'un kabulüyle ilga edilmiş, Suriye, Filistin ve Kıbrıs gibi ülkelerde 20. yüzyılın ortalarına kadar yürürlükte kalmaya devam etmiştir.

29 Muharrem 1320 gecesi (Miladî 8 Mayıs 1902) vefat eden Şirvânî el-Hâc Abdullah Şâkir Efendi, Fatih Camii Haziresi’ne defnedilmiştir.