Abidin Paşa

1843 yılında Preveze’de doğan Âbidin Paşa, Arnavutluk’un Çamlık çevresinde tanınan Dino ailesine mensuptur. Babası Ahmed Dino Bey, annesi ise Çapar hanedanındandır. Çocukluk yıllarında Türkçe ve Rumca öğrenmiş; medrese tahsili yanında Farsça, Arapça, Fransızca ve Yunanca ile de meşgul olmuştur.

Memuriyet hayatına sarayda silahşörlük hizmetiyle başlamış; Preveze’deki görevlerinin ardından Erbaa, Tekfurdağı, Varna ve Yenişehir mutasarrıflıklarında bulunmuştur. Daha sonra Sivas, Selanik, Adana, Ankara ve Cezâyir-i Bahr-i Sefîd valilikleri yapmış; 1880’de kısa süre Hariciye Nâzırlığı görevini üstlenmiştir. Ankara valiliği döneminin hatırası, bugün Ankara’daki Abidinpaşa semtinin adında yaşamaktadır.

Âbidin Paşa, yalnız devlet adamlığıyla değil, ilmî ve edebî yönüyle de tanınmıştır. Mevlânâ’nın Mesnevî’si üzerine kaleme aldığı Tercüme ve Şerh-i Mesnevî-i Şerîf, onun en meşhur eseridir. Ayrıca Tercüme ve Şerh-i Kasîde-i Bürde, Âlem-i İslâmiyyet Müdâfaa, Meâlî-i İslâmiyye ve Saâdet-i Dünyâ gibi eserler yazmıştır.

Tasavvufî ilgisi ve Mevlevî kültürüyle kurduğu bağ, mezar metninde de özellikle öne çıkar. İstanbul Merkezefendi Dergâhı postnişini Nureddin Efendi’ye intisap eden Âbidin Paşa, Mesnevî şerhiyle son dönem Osmanlı düşünce ve tasavvuf çevrelerinde ayrı bir yer edinmiştir.

Âbidin Paşa, 9 Mayıs 1906’da Yıldız Sarayı’nda vefat etmiş ve Fatih Camii Haziresi’nde kendi adıyla anılan türbesine defnedilmiştir. Türbede iki sanduka yer almaktadır, diğer sanduka kardeşi Veysel Paşa’ya aittir.