Ahmed Hamdi Efendi

1848 yılında Samsun’un Çarşamba kazasına bağlı Biçme köyünde doğan Ahmed Hamdi Efendi, köy hocası Mustafa Efendi’nin oğludur. Çeharşenbevî nisbesi, Çarşambalı olduğunu ifade eder. İlk tahsilini köyünde yaptıktan sonra Çarşamba Süleyman Paşa Medresesi’nde, ardından Amasya’da Arapça ve dinî ilimler okumuştur.

1288’de İstanbul’a gelmiş; devrin tanınmış hocalarından ders alarak Kayserili Hacı Derviş Efendi’den icazet almıştır. 1295’te ruûs imtihanını kazanmış ve Beyazıt Camii’nde ders okutmaya başlamıştır. Dersiâmlık, büyük camilerde talebe ve halka açık ders verme yetkisine sahip hocalar için kullanılan bir unvandı.

Ahmed Hamdi Efendi, uzun yıllar süren tedris faaliyetiyle çok sayıda talebe yetiştirmiştir. Şahidesindeki “Üstâd-ı küll” ifadesi, onun yalnızca bir cami hocası değil, geniş çevrelerce hocalığı ve ilmî otoritesiyle tanınan bir âlim olarak hatırlandığını gösteren güçlü bir unvandır.

Huzur Dersleri’ne önce muhatap, daha sonra mukarrir olarak katılmıştır. Huzur Dersleri, Ramazan aylarında padişah huzurunda yapılan tefsir dersleriydi; mukarrir dersi takrir eden âlim, muhatap ise ilmî müzakereye katılan âlimdi.

Şeyhülislamlık bünyesindeki Fetvahâne’de de görev yapan Ahmed Hamdi Efendi, 1908’de Canik mebusu olarak Meclis-i Mebusan’a girmiştir.

Talebeleri arasında son dönem dinî ve hukukî çevrelerinde iz bırakan isimler yer almıştır. Ahıskalı Ali Haydar Efendi, Ebül‘ulâ Mardin, Mimarzâde Mehmed Ali Bey ve oğlu Kemaleddin Birsen bu çevrede öne çıkan isimlerdendir.

29 Ramazan 1330’da, Miladî 11 Eylül 1912’de vefat etmiş ve Fatih Camii Haziresi’ne defnedilmiştir.