Ahmed Salahaddin Efendi

1878’de İstanbul'da doğan Ahmed Salahaddin Bey, Asiye Hanım ile Erkân-ı Harbiye miralaylarından İbrahim Muhiddin Bey’in oğludur. Hasırcıbaşızâde ailesine mensuptur. Mekteb-i Mülkiye’den 1900’de mezun olmuş; Fransızca ve Rumca bilen, hukuk ve siyaset düşüncesiyle öne çıkan son dönem Osmanlı aydınlarındandır.

Memuriyet hayatının ardından Darülfünun Hukuk Şubesi’nde devletler hukuku dersleri vermeye başlamış, 1913’te Darülfünun Hukuk Fakültesi müdürlüğüne getirilmiştir. Devletler hukuku, diplomasi tarihi ve siyaset düşüncesi üzerine eserler kaleme almış; Berlin Kongresi’nin Diplomasi Tarihine Bir Nazar, Mülahhas Hukuk-ı Umûmiyye-i Beyne’d-Düvel, Makedonya Meselesi ve Balkan Harb-i Âhiri ve ölümünden sonra yayımlanan Hukukî ve Siyasî Tetebbular başlıca kitapları arasında yer almıştır.

Mütareke yıllarında Ahmed Salahaddin Bey’in adı, İstanbul’daki bağımsızlıkçı fikrî ve siyasî çevrelerle birlikte anılır. İzmir’in işgalinden sonra 19 Mayıs 1919’da Fatih Parkı’nda yapılan büyük mitingde Halide Edib, Hüseyin Ragıp, Tahsin Fazıl ve Meliha Hanım’la birlikte konuşan isimler arasındadır. 26 Mayıs 1919’daki Saltanat Şûrası’na Darülfünun’u temsilen katılmış; manda ve himaye fikrine karşı millî irade ve tam bağımsızlık esasını savunmuştur.

1919 seçimlerinde İstanbul mebusu seçilen Ahmed Salahaddin Bey, son Osmanlı Meclis-i Mebusanı’nda Felâh-ı Vatan grubunun idare heyetinde yer almıştır. Bu grup, kısa süre sonra kabul edilecek Misak-ı Millî’nin meclisteki taşıyıcılarından biri olmuştur. Ahmed Salahaddin Bey, Misak-ı Millî’nin ilanından sekiz gün önce vefat ettiği için bu kararı görememiştir.

Eşi Seza Hacer Hanım’dan doğan oğlu Haldun Taner, Cumhuriyet devri Türk hikâye ve tiyatro edebiyatının önemli isimlerinden biri olmuştur. Haldun Taner, babasını henüz beş yaşındayken kaybetmiş; daha sonra yazılarında Ahmed Salahaddin Bey’in hatırasına özel bir yer ayırmıştır.

Ahmed Salahaddin Bey, 20 Ocak 1920’de vefat etmiştir. Sultan Vahdeddin’in iradesiyle Fatih Camii Haziresi’ne defnedilmiş; cenazesi Darülfünun talebeleri ve hocalarının katıldığı kalabalık bir törenle Fatih’e götürülmüştür.