Ahmed Tahir Memiş Efendi

1885’te Maraş’ta doğan Ahmed Tâhir Memiş Efendi, Maraş vilâyeti kâtiplerinden Berberzâde Nef‘î Efendi ile Hızanoğulları’ndan Esma Hanım’ın oğludur. Çocukluğu Maraş’ta geçmiş, medrese tahsilini Kayseri’de tamamlamıştır. Daha sonra Hüseyin Avni Konukman ve Yozgatlı Yûsuf Bahri Nefesli ile birlikte İstanbul’a gelmiş; Dârülfünun’un hem Ulûm-i Riyâziyye ve Tabîiyye hem de Hukuk şubelerinden mezun olmuştur.

Ahmed Tâhir Efendi, I. Dünya Savaşı yıllarında Kafkas cephesinde Üçüncü Ordu Kumandanı Vehib Paşa’nın hukuk müşavirliğini yapmıştır. Ardından Sivas’ın Suşehri kazasına kadı tayin edilmiş, Sivas Kongresi’nin yapıldığı 1919 yılına kadar burada kadılık ve kaymakam vekilliği görevlerinde bulunmuştur.

İstanbul’a dönüşünden sonra Beyazıt dersiâmı olmuş, dersiâmlığın kaldırılmasının ardından Ayasofya Camii’nde vaizlik yapmıştır.

Tasavvufî hayatı Fatih Türbedarı Ahmed Amiş Efendi’ye intisabıyla şekillenmiştir. Ahmed Amiş Efendi’nin ardından Bosnalı Mehmed Tevfik Efendi’ye bağlanmış; onun 1927’de vefatı üzerine Halvetî-Şâbânî yolunda irşad vazifesini sürdürmüştür. Soyadı Kanunu’ndan sonra, mürşidi Ahmed Amiş Efendi’nin adına hürmeten “Memiş” soyadını almıştır.

Ahmed Tâhir Efendi, Arap, Fars ve eski Türk edebiyatlarına vâkıf bir hoca olarak tanınmıştır. Vaazlarında âyet ve hadislerin ardından Mevlânâ Celâleddîn-i Rûmî’nin Mesnevî ve Dîvân-ı Kebîr’inden beyitler okur, bunları sade bir dille açıklardı. Ayasofya’nın müzeye çevrilmesinden sonra vaazlarını cuma günleri Sultan Ahmed Camii’nde, pazar günleri Nuruosmaniye Camii’nde sürdürmüştür.

Sohbet halkası yalnız tekke çevresiyle sınırlı kalmamış; Beyazıt’taki Küllük Kahvehanesi’nde, Beyazıt Devlet Kütüphanesi’ndeki odasında, Koska’daki evinde ve yaz aylarında Çengelköy’deki Sultan Vahdeddin Köşkü’nde farklı kesimlerden insanlarla buluşmuştur. Muzaffer Ozak, Fethi Gemuhluoğlu, Babanzâde Ahmed Naim, Neyzen Tevfik ve Abdülbaki Gölpınarlı gibi isimlerle aynı irfan ve sohbet çevresinde yer almıştır.

Ahmed Tâhir Memiş Efendi, 11 Temmuz 1954’te Haydarpaşa Numune Hastahanesi’nde vefat etmiştir. Ertesi gün Beyazıt Camii’nde kılınan cenaze namazının ardından, vasiyeti gereği Fatih Camii Haziresi’nde mürşidi Ahmed Amiş Efendi’nin yanına defnedilmiştir.