Derviş Efendi

Çankırılı Derviş Efendi, İstanbul’daki Fatih merkezli son dönem ulema çevresinde “Kengirili Hâfız Derviş Efendi” adıyla da iz bırakmıştır.

İstanbul’daki asıl kariyeri ise Fatih Camii dersiâmlığı ve kürsü şeyhliğidir. Fatih Camii dersiâmlığı, medrese tahsilini tamamlamış hocaların büyük camilerde halka ve talebeye açık ders verme yetkisini ifade ederdi. Dersiâmlar özellikle Fatih, Süleymaniye ve Beyazıt gibi İstanbul’un büyük ilmî merkezleriyle anılır; ders halkaları yalnız medrese talebesine değil, farklı kesimlerden dinleyicilere de açık olurdu.

Derviş Efendi’nin “kürsü şeyhi” sıfatı da ayrıca önemlidir. Kürsü şeyhleri, büyük camilerde cuma namazından sonra hutbedeki âyet ve hadisleri açıklayan, vaaz ve nasihatte bulunan resmî görevlilerdi. Fatih Camii kürsü şeyhliği, İstanbul’daki selâtin camileri arasında belirli bir tertip ve itibar hiyerarşisine sahip cuma vaizliği makamlarından biriydi.

Derviş Efendi ayrıca Darülfünun İlahiyat Şubesi’nin ilk mezunlarından biridir.

Elmalızâde Derviş Efendi, 1 Ramazan 1326’da (Miladî 27 Eylül 1908) vefat etmiş ve Fatih Camii Haziresi’ne defnedilmiştir.