Edib Paşa
Profil özeti
Öne Çıkan Özellikler
Karaferye’de doğan Hasan Edib Paşa, Yanyalı Şeyh Yusuf Efendizâde Mehmed İlâhî Efendi’nin oğludur. Aile çevresi Mollazâde adıyla tanınmış, aile hafızasında Fatih Sultan Mehmed devri vezirlerinden Çorumlu Sinan Paşa nesline bağlanmıştır.
İlk tahsilinden sonra 1867’de tabur kâtibi olarak askeriyeye girmiş, böylece otuz dokuz yıl sürecek askerî-idarî hizmet hayatı başlamıştır.
1877-1878 Osmanlı-Rus Harbi sırasında Sohum cephesinde binbaşı rütbesiyle bulunmuş; ardından rütbeleri ilerleyerek ferikliğe kadar yükselmiştir. Edirne’de asayişin sağlanması ve eşkıya takibiyle görevlendirilmiş, bu hizmetlerinin ardından padişah yaverleri arasına alınmıştır.
Hasan Edib Paşa’nın kariyeri özellikle Balkanlar’daki kriz bölgelerinde şekillenmiştir. Debre mutasarrıflığından sonra İşkodra ve Manastır valiliklerinde bulunmuş, Sultan Abdülhamid devrinde 1896’da İşkodra, 1901’de Manastır valisi görevinde bulunmuştur.
1900’de Üsküp’te çıkan karışıklıklar üzerine, padişah yaverlerinden Ferik Hasan Edib Paşa ile Mirliva Sadık Paşa’dan oluşan özel bir heyet bölgeye gönderilmiştir. Heyetin görevi, elebaşlarının İstanbul’a gönderilmesi ve toplanan kalabalığın dağıtılmasıdır.
Debre, İşkodra ve Manastır gibi Arnavutluk-Makedonya hattındaki görevlerinin ardından Selanik Fevkalâde Dîvân-ı Harb reisliğinde de bulunmuştur.
Hasan Edib Paşa, zatürre hastalığına yakalanarak 1 Nisan 1904’te vefat etmiş ve Fatih Camii Haziresi’ne defnedilmiştir.
Kitabe
Allah, bâkîdir. Padişah yaveriyken yakalandığı zatürre hastalığından vefat eden Manastır eski valisi Korgeneral Edib Paşa'nın ruhu için Fâtiha. 1 Nisan 1904. Ömrü 58 yıl, askerlik 39 yıl.
Son karargâhı bu mezar olan Edib Paşa, sadakati ve görüşleri herkesçe kabul edilmiş bir askerdi. Fetih ve gazalar babası Sultan Mehmed Han Hazretleri'nin vezirlerinden Çorumlu Çelebi Sinan Paşa neslindendir. Veli olduğuna inanılan ve Mollazâde olarak bilinen Yanyalı Şeyh Yûsuf Efendi oğlu Mehmed ilâhî Efendi'nin soyundandır. 1846 senesinde Karaferye'de doğmuştur. Öğrenim hayatından sonra 1865 senesi Şevval ayında tabur kâtipliği ile orduya girmiştir. Çalışkanlığı dolayısıyla, çeşitli hizmetlere tayin edildi. Binbaşı olarak Sohum Savaşı'na katıldı. Burada bir çok meziyetler gösterdikten sonra sırasıyla rütbesi yükseltildi. Ağustos 1889 tarihinde İstanbul'a çağrılarak şehrin emniyetinin sağlanması ve eşkıyalardan temizlenmesi göreviyle Edirne'ye gönderildi.
Ruhuna el-Fâtiha.