Fethullah Efendi

Bugün Yunanistan sınırları içinde kalan Siroz’da doğan Fethullah Fehmi Efendi, Siroz’un köklü ilmiye ailelerinden Müftüzâdelere mensuptur. Babası es-Seyyid Mehmed Hilmi Efendi de Siroz müftülüğü yapmış; ailede müftülük vazifesi Mehmed Hilmi Efendi’den Fethullah Fehmi Efendi’ye, daha sonra da onun oğullarından İsameddin Efendi’ye uzanan bir süreklilik kazanmıştır.

Uzun yıllar Siroz müftülüğü yapan Fethullah Fehmi Efendi’nin ilmî çalışmaları arasında Dekâiku’t-Tibyân, Keşfü’l-Arûz ve Tercîhu’l-Beyyinât adlı eserler zikredilir. Özellikle Tercîhu’l-Beyyinât, müsevvidlik ve müftülük yıllarındaki fıkhî birikiminin ürünü olarak, Türkçe fetvaları Arapça kaynaklarıyla birlikte veren kapsamlı bir çalışma niteliğindedir.

Babası Mehmed Hilmi Efendi 1862'de kitaplarını evlatları ve aile içindeki âlimler eliyle korunmak üzere vakfetmiş, Fethullah Fehmi Efendi de 1889’da aynı geleneği sürdürerek kitaplarını vakfetmiştir. Bu aile koleksiyonu, Balkanlar’daki karışıklık sebebiyle 1911’de İstanbul’a getirilmiş, daha sonra torunları tarafından Süleymaniye Kütüphanesi’ne bağışlanmıştır.

Aile çizgisi, oğulları üzerinden Cumhuriyet dönemine de uzanmıştır. Oğlu İsameddin Efendi son Siroz müftüsü olarak anılmış; diğer oğlu Mehmed Esad Serezli ise medrese müfettişi, eğitimci ve yazar kimliğiyle tanınmış, Serez’in camileri, mektepleri, medreseleri, türbeleri, tekkeleri ve mahalle hayatına dair hatıralarıyla şehrin Osmanlı hafızasını kayda geçirmiştir.

Şaban 1329’da, yani 1911 yazında İstanbul’a hicret eden Fethullah Fehmi Efendi, Cemâziyelevvel 1335’te (Miladî 1917) vefat etmiş ve Fatih Camii Haziresi’ne defnedilmiştir. Oğlu Mehmed Esad Serezli de 1963’te vefat etmiş ve babasının kabrinin yanına defnedilmiştir.