Hacı Hoca Abdülkerim Efendi
Profil özeti
Öne Çıkan Özellikler
- Doğum tarihi kesin olarak bilinmeyen Abdülkerim Efendi, Amasya’nın Akdağ nahiyesine bağlı Karakise köyünde dünyaya gelmiştir. İlk tahsilini memleketinde gördükten sonra Amasya’da Canikli Hacı İsmail Efendi ve Sipahi Hafız Ömer Efendi’den ders almış, 1831’den sonra eğitimini tamamlamak üzere İstanbul’a gitmiştir.
- İstanbul’da İmamzâde Esad Efendi ve Vidinli Mustafa Efendi gibi devrin tanınmış hocalarından ders alan Abdülkerim Efendi, Fatih Camii dersiâmlığına ve müderrisliğe yükselmiştir. Ahmed Cevdet Paşa, İstanbul’a tahsil için geldiği dönemde talebeler arasında Amasyalı Abdülkerim Efendi’nin meşhur olduğunu aktarır.
- 1849 yılında fen bilimleri alanında araştırma yapmak üzere Avrupa’ya gönderilen Abdülkerim Efendi, kaynaklarda Paris ve İngiltere seyahatiyle anılmış, dönüşünden sonra “İngiliz Kerim Efendi” lakabıyla tanınmıştır.
- Eğitim hayatında Meclis-i Maarif azalığı gibi görevlerde bulunan Abdülkerim Efendi, 1870 eğitim döneminde Dârülfünun’da Mantık hocası olarak ders vermiştir. Daha sonra İstanbul payesine yükselmiştir.
- Felsefe, mantık, coğrafya ve dil bilgisi gibi farklı sahalarda eserler kaleme alan Abdülkerim Efendi’nin özellikle mantık ve felsefe alanındaki çalışmaları öne çıkmaktadır.
- 22 Rebiülahir 1303’te (Miladî 28 Ocak 1886) vefat eden Hacı Hoca Abdülkerim Efendi, Fatih Camii Haziresi’ne defnedilmiştir.
Kitabe
O, yaratandır, ebedidir. Hikmet ve irfan denizinin biricik incisi, kadri yüce, asil Kerim Efendi dünyadan sonsuzluk ülkesine gitmeye karar verdi. Önünde rahmet kumandanı onu cennete götüren rehber oldu. Devrinin dahilerinden ve Allah'tan hakkıyla korkan bir alimdi. Temiz kişiliğini bilgili kişiler saygıyla yad ederlerdi. İlim ve fennin yayılmasıyla meşgul olur, hiçbir zaman Kur'an'ı dilinden düşürmezdi. Vefatı büyük bir kayıp olarak kabul edildi. Rabbim akrabalarına büyük sevaplar versin. Feyzi (adlı şair) iki Fatiha'yla tarihini çıkardı: "Kerim Efendi'ye Allah'ın yüce katı makam oldu." İstanbul rütbelilerinden ve ileri gelen yazarlardan Amasyalı Hüseyin Efendi oğlu Hacı Hoca Abdülkerim Efendi'nin ruhu için Fatiha. 28 Ocak 1886.
Ruhuna el-Fâtiha.