Mehmed Nuri Efendi

1834 yılında İstanbul’un Eyüp semtinde doğan Seyyid Mehmed Nuri Bey, Mültezim Hacı Mehmed Ali Bey’in oğludur. Moralı Bekir Paşa’nın torunu olması dolayısıyla “Efendi” yerine “Bey” unvanıyla anılmıştır. Neyin bir çeşidi olan bolâhenk neyi üflemesi ve sohbet ehli kişiliğiyle “Bolâhenk Nuri Bey” adıyla tanınmıştır.

Orta öğrenimi sırasında Bâb-ı Zabtiyye İstintak Dairesi’nde kâtip yardımcısı olarak memuriyete başlamış, daha sonra çeşitli devlet görevlerinde bulunmuştur. Son olarak Tophâne-i Âmire İstihkâm ve Muayene Dairesi mümeyyizliği yapmış, 1908’de bu görevden emekliye ayrılmıştır.

Musiki eğitiminde Hamâmîzâde İsmâil Dede Efendi’nin kızı Hatice Hanım, Dellâlzâde İsmâil Efendi, Rifat Bey ve Eyüp Hatuniye Dergâhı şeyhi Mehmed Rızâ Efendi gibi isimlerden istifade etmiştir. Mevlevî tarikatına intisap etmiş, ney öğrenmiş ve dinî musiki bilgisini bu çevrede geliştirmiştir.

Bolâhenk Nuri Bey, son dönem Türk musikisinin hocalığı, bestekârlığı, hânendeliği ve neyzenliğiyle tanınan önemli isimlerindendir. Eğrikapı yakınlarında açtığı meşkhanede Hacı Kirâmî Efendi, Hâfız Hayreddin Bilgen, Rauf Yektâ Bey, Lemi Atlı, Neyzen Emin Yazıcı ve Hâfız Sâmi gibi isimler yetişmiştir.

Dinî ve din dışı sahada çok sayıda eser bestelemiş; bûselik ve karcığar makamlarındaki iki Mevlevî âyini onun en tanınmış eserleri arasında yer almıştır. Mecmûa-i Kârhâ ve Nakşhâ Beste ve Semâi ve Şarkiyyât adlı güfte mecmuası, klasik musiki repertuvarı bakımından önemli çalışmalarındandır.

Seyyid Mehmed Nuri Bey, Hicrî 1328 (Miladî 1910) yılında vefat etmiş ve Fatih Camii Haziresi’ne defnedilmiştir.