Mehmed Refik Efendi
Profil özeti
Öne Çıkan Özellikler
- 1814 yılında Bosna’nın Rogatica, diğer adıyla Çelebipazarı kasabasında doğan Mehmed Refik Efendi, Haciabdiç ailesine mensuptur. Babasının erken vefatı üzerine Saraybosna’ya gitmiş; burada tahsiline devam ederken mahkemede kâtiplik yapmıştır.
- 1833’te İstanbul’a gelen Mehmed Refik Efendi, tahsilini Fatih Medresesi çevresinde sürdürmüş ve devrin hocalarından icazet almıştır. Kayınpederi Ispartalı Hüseyin Efendi’nin Şam kadılığına tayini üzerine bir süre Şam’da bulunmuş; burada Muhyiddin İbnü’l-Arabî’nin eserleriyle ilgilenmiştir.
- Meşihat dairesinde görev alan Mehmed Refik Efendi, genç yaşta fetva eminliğine getirilmiş; Eyüp ve Varna kadılıkları, Evkaf müfettişliği, Anadolu Kazaskerliği ve Meclis-i Ahkâm-ı Adliyye üyeliği gibi vazifelerde bulunmuştur.
- 1866 yılında Sultan Abdülaziz devrinde şeyhülislam olmuş ve bu makamda yaklaşık iki yıl görev yapmış, bu dönemde Şeyhülislam Feyzullah Efendi’nin fetvalarına fıkıh kitaplarından nakiller eklediği çalışmasıyla da tanınmıştır.
- Şeyhülislam Mehmed Refik Efendi, doğum yeri Rogatica’da bir cami ve sıbyan mektebi yaptırmış, halk arasında bu yapı “Şeyhislâmiyye” adıyla anılmıştır.
- 26 Muharrem 1288’de (Miladî 19 Nisan 1871) vefat eden Mehmed Refik Efendi, Fatih Camii Haziresi’nde Fatih Sultan Mehmed Türbesi civarına defnedilmiştir.
Kitabe
"Yeryüzünde bulunan her şey yok olacaktır." (Rahman 26) Eski Şeyhülislam ve ünlü müftülerden Hacı Mehmed Refik Efendi'nin ruhu için ve bütün iman ehlinin ruhları için Fatiha. 17 Nisan 1871 Pazartesi.
Fıkıhçıların önderi Bosnalı ünlü müftü göçtü, toprak sandukaya Fatihalarla kondu. Ey Fazıl, ölüm tarihini bak oku ihlas ile. Efendimiz Refik'in ruhuna Fatiha hediye et. 1871.
Eski ünlü müftü Refik Efendi'nin ruhu, uçtu bu cihandan Yüce Rabb'in cennetine. Ne güzel dosttu, ah ayrıldı aramızdan. O kutsal doğan vuslata kanat açıp uçtu. İyi hal sahibi, iffetli, gerçek fıkıh adamı ve akıllı, her ilim dalında ve marifette zirvedeydi.
Ahlakı güzel, her hali övülmeye layık, Allah rahmet etsin o benzeri olmayan zata. O şeriat hizmetçisi, hakikat fetvası veren (zatın) işi ailesine ve dostlarına yol göstermekti. Şerefli al-i aba tarih düşürmeye yardımcı oldu: "Refik Efendi ölümsüz olan Allah'ın dergahına gitti."
Ruhuna el-Fâtiha.