Mehmed Said Efendi

1851 yılında Batum’da doğan Gürcü el-Hac Hâfız Mehmed Said Efendi, Ahmed Şâkir Efendi’nin oğludur. İlk tahsilini babasından almış, 1873’te İstanbul’a gelerek medrese tahsilini ilerletmiştir. 1883’te Fatih Camii çevresindeki tahsilini tamamlayıp icâzet almıştır.

Mehmed Said Efendi, Fatih dersiâmlarından ve icâzet vermeye yetkili hocalardandır. “Üstadü’l-küll” unvanı, onun geniş talebe çevresi ve ilmî otoritesi için kullanılan güçlü bir ifadedir. Fatih Camii’nde ders halkası kurmuş; klasik medrese ilimlerinin yanında Dârülfünûn gibi modern yükseköğretim kurumlarında da görev almıştır.

1903’te Dârülfünûn Ulûm-ı Âliye-i Dîniyye (Yüksek Dinî İlimler) Şubesi’ne tefsir muallimi olarak tayin edilmiştir. Dârülfünûn’daki bu görevi, son dönem Osmanlı yüksek din eğitiminin medrese kökenli hocalarla kurduğu bağın dikkat çekici örneklerindendir.

Bâb-ı Fetvâ Tedkîk-i Müellefât azalığında da bulunmuştur. Tedkîk-i Müellefât, dinî muhtevalı eserlerin neşir öncesi incelenmesi ve uygunluğunun değerlendirilmesiyle ilgili Meşihat çevresindeki kurullardan biridir.

Gürcü el-Hac Hâfız Mehmed Said Efendi, 1 Zilhicce 1330’da (Miladî 11 Kasım 1912) Pazartesi günü vefat etmiş ve Fatih Camii Haziresi’ne defnedilmiştir.