Mehmed Şevki Efendi

1855 yılında İstanbul’da doğan Mehmed Şevki Efendi, İbrahim Edhem Efendi’nin oğludur.

Fatih Camii dersiâmı olarak İstanbul’un en köklü ders halkalarından birinde yer almıştır. Dersiâmlık, medreselerde talebeye ve büyük camilerde halka açık ders verme yetkisini ifade ederdi; Fatih, Süleymaniye ve Beyazıt gibi merkez camiler bu geleneğin en güçlü halkalarını oluştururdu.

Mehmed Şevki Efendi, Huzur Dersleri’nde de muhatap olarak bulunmuştur. Huzur Dersleri, ramazan aylarında padişah huzurunda yapılan tefsir müzakereleriydi; dersi takrir eden âlime “mukarrir”, ilmî müzakereye katılan âlimlere ise “muhatap” denilirdi.

Sicilinde görülen Evkaf Mahkemesi mümeyyizliği, onun vakıf davaları ve vakıf kayıtlarının incelenmesiyle ilgili uzmanlaşmış bir mahkeme çevresinde çalıştığını gösterir. Meşihat Arşivi’ne dayanan kayıtlarda Evkaf Mahkemesi’nin kalem, dosya ve evrak birimleriyle birlikte işleyen geniş bir mahkeme teşkilatı olduğu; Mehmed Şevki Efendi’nin de bu yapı içinde “Evkaf Mahkemesi Mümeyyizi” olarak kaydedildiği görülür.

Meclis-i Kebîr-i Maârif azalığı ise onu klasik medrese-cami çevresinden modern Osmanlı maarif idaresine taşıyan önemli bir halkadır. 1869 Maârif-i Umûmiyye (Genel Eğitim) Nizamnâmesi’yle Maarif Nezareti bünyesinde kurulan bu meclis, eğitim işlerinin merkezî danışma ve karar organlarından biriydi.

10 Eylül 1905 tarihinde vefat eden Mehmed Şevki Efendi, Fatih Camii Haziresi’ne defnedilmiştir.