Mehmed Akif Paşa
Profil özeti
Öne Çıkan Özellikler
- 1822 yılında Kalkandelen’de doğan Mehmed Akif Paşa, Arnavutluk’un köklü ailelerinden Receb Paşa sülalesine mensuptur. Babası Velî Bey’in Mora Vakası’nda şehit olması üzerine amcası Üsküp Valisi Ali Hıfzî Paşa’nın himayesinde büyümüştür.
- 1848-1849’da İstanbul’a gelerek Sadâret Mektûbî Kalemi’nde memuriyete başlayan Mehmed Akif Paşa, kısa sürede yükselmiş; Üsküp mutasarrıflığından sonra Bosna, Selanik, Yanya, Edirne, Bağdat, Konya ve Cezâir-i Bahr-i Sefîd gibi birçok vilayette valilik yapmıştır.
- Sultan Abdülaziz devrinde Adliye Nazırlığı görevinde bulunan Mehmed Akif Paşa, II. Abdülhamid döneminde iki defa Şûrâ-yı Devlet Reisliği’ne getirilmiştir. Kitabesinde de “ilim ve fazlı kabul edilmiş, güçlü bir münşi” olarak anılması, onun devlet adamlığının yanında yazı ve edebiyat çevresindeki itibarını da yansıtır.
- Türkçe, Arapça ve Farsça şiirler kaleme alan Mehmed Akif Paşa’nın eserlerinin büyük kısmı, Konya valiliği sırasında çıkan bir yangında yok olmuştur. Kitabesinde özellikle Edirne’deki büyük karışıklıklar sırasındaki hizmet ve cesareti de hatırlatılmıştır.
- Mehmed Akif Paşa’nın oğlu Mustafa Sâlih Reşid Paşa da Reşid Âkif Paşa adıyla tanınmış; Sivas Valiliği, Âyan üyeliği ve Şûrâ-yı Devlet Reisliği gibi görevlerde bulunmuştur.
- 29 Cemaziyelahir 1311’de (Miladî 8 Ocak 1894) İstanbul’da vefat eden Mehmed Akif Paşa, kendisinden üç sene evvel vefat eden muhterem eşi Hatice Hanımefendi gibi Fatih Camii Haziresi’ne defnedilmiştir. Şair ve nüktedan kişiliğiyle de anılan oğlu Reşid Âkif Paşa da vefatından sonra Fatih Türbesi haziresinde babasının yanında medfundur.
Kitabe
Hz. Ali ve ailesine gönülden bağlı ünlü vezir Mehmed Akif Paşa merhumun dinlenme yeridir. Arnavutluk'un önde gelen hanedanlarından Ohrili Koca Receb Paşa sülalesinden olup, İpek hanedanıyla da akrabalığı olan ve babası Mora olaylarında şehid olan komutanlardandır. Birkaç kez Kosova, Yanya, Selanik, Bosna, Edirne, Bağdat, Konya illerinde ve Akdeniz adalarında valilik yapmış ve bir defa Adalet Bakanlığı ile iki defa Danıştay Başkanlığı'nda iz bırakmış, ilmi ve fazileti emsalsiz, parmakla gösterilecek kadar kerem sahibi, bilgi, edep ve irfan örneğiydi. Her yerde ve her şeyden önce "Büyük Edirne İhtilali"ndeki hizmetleri ve canını defa edercesine cesareti insanların aklından hiç çıkmayacaktır. Gayet dirayetli, akıllı, güler yüzlü, iltifat eden, dindar bir vezir ve hayırseverdi. Kaybı gerçekten büyük bir kayıptır. Allah'ın rahmeti çokça üzerine olsun.
Üstün bilgisi, erdemi, adalet ve cömertliği herkesçe kabul edilen Mehmed Akif Paşa'nın kabridir. Allah rızası için Fatiha.
"Yeryüzünde bulunan her şey yok olacaktır." (Rahman 26) Hattat Tevfik yazdı.
Vefat tarihi için mana ehli olanlar "Nutk-ı Hakk'dır" dedi.
Burası, Receb Paşa oğlu Hasan oğlu Receb oğlu Veliyyüddin oğlu Vezir Mehmed Akif Paşa'nın kabridir. Allah rızası için Fatiha.
Vezirlerin şeyhi, devrinde insanların en mükemmeli idi.
Gönül adamı, vefa adamı, dini için savaşan, sahip çıkan.
Ruhuna el-Fâtiha.