Mustafa Haki Efendi

1855 yılında Tokat’ta doğan Mustafa Hâkî Efendi, Tokat eşrafından ve âlimlerinden Abdullah Efendi’nin oğludur. Seyyid bir aileye mensup olup küçük yaşta hâfızlığını tamamlamış, ilim tahsilini Tokat çevresinde sürdürmüştür. Hâlidî-Nakşibendî yolunda Mustafa Rûmî Efendi’den icâzet almış; “Melek Hâfız” lakabıyla da tanınmıştır.

Tokat Ali Paşa Camii’nde görev yaptığı sırada 1908 seçimlerinde Meclis-i Mebusan’a Tokat mebusu olarak seçilmiştir. İstanbul’a gelişi, onun hem siyasî temsil hem de tasavvuf çevreleriyle daha geniş bir irtibat kurduğu dönemin başlangıcı olmuştur.

Mustafa Hâkî Efendi, daha sonra Fatih-Çarşamba’daki İsmetullah Efendi Dergâhı postnişinliğine getirilmiştir. Meclis-i Meşâyıh kararıyla 1914’te gerçekleşen bu tayinden sonra İstanbul’daki irşad faaliyetlerini bu dergâhta sürdürmüş, namazlarını çoğu zaman Fatih Camii’nde kılmıştır.

Hâlidiyye yolunda yetiştirdiği isimler arasında Sivaslı Mustafa Tâkî Efendi ve İhramcızâde İsmail Hakkı Toprak Efendi özellikle öne çıkar. Bu silsile, daha sonra Sivas ve Darende çevresinde etkili olan Hâlidî-Nakşibendî irfan hattının devamında önemli bir yer tutmuştur.

Tokadî es-Seyyid el-Hac Mustafa Hâkî Efendi, 23 Rebiülâhir 1338’de (Miladî 15 Ocak 1920) İstanbul’da vefat etmiş ve Fatih Camii Haziresi’ne defnedilmiştir. Kabri 27 Aralık 2004'de tamir edilmiş, şahidesi Hattat Mahmud Şahin tarafından yazılmıştır.