Ömer Hilmi Efendi
Profil özeti
Doğumu / Ölümü1842 / 1889
GöreviHukukçu / Alim / Mecelle Cemiyeti Üyesi
Hazire numarası92
Sesli dinle
--:--
Öne Çıkan Özellikler
- 29 Ağustos 1842’de Karinâbâd’da doğan Ömer Hilmi Efendi, müderris ve dersiâm Karinâbâdî Abdurrahman Efendi’nin oğludur. Küçük yaşta hafızlık yapmış; hadis ve fıkıh tahsilinde devrin önemli hocalarından ders alarak Kazasker Tikveşli Yûsuf Efendi’den icazet almıştır.
- İlmî hayatına genç yaşta Fatih çevresinde başlamış, Aralık 1862’de Fatih Camii’nde ders okutmaya başlamıştır. Ardından Fetvahâne-i Âlî’de görev almış; fetva işlemlerinin yürütüldüğü bu kurumda fetva eminliği gibi vazifelerde bulunmuştur.
- Ömer Hilmi Efendi’nin hukuk tarihindeki en önemli yeri, Mecelle Cemiyeti içinde yer almasıdır. Osmanlı medeni hukukunun temel metinlerinden biri olan Mecelle’nin özellikle son dört kitabının hazırlanmasında hizmet etmiş; bazı bölümlerde metin hazırlığını yürüten reisü’l-müsevvidîn unvanıyla görev almıştır. Ahmed Cevdet Paşa’nın fıkıhla ilgili bazı meselelerde kendisine yapılan başvuruları Ömer Hilmi Efendi’ye yönlendirdiği de aktarılır.
- İlmiye rütbeleri içinde yükselerek Kudüs ve Haremeyn mevleviyeti pâyelerini, daha sonra İstanbul mevleviyeti pâyesini almıştır. 1888’de Mahkeme-i Temyiz (Yargıtay) Hukuk Dairesi üyeliğine, kısa süre sonra da Mahkeme-i Temyiz birinci reisliğine getirilmiştir.
- Fıkıh ve hukuk sahasındaki şöhreti eserleriyle de devam etmiştir. "İthâfü’l-ahlâf fî ahkâmi’l-evkâf" (Vakıf Hükümleri Konusunda Gelecek Nesillere Hediye) adlı eseri, vakıf hukukunu Mecelle tarzında maddeler hâlinde ele alan önemli bir çalışmadır; resmî kanun metni hâline gelmemekle birlikte vakıf meselelerinde temel başvuru kitaplarından biri olmuş, eser Fransızca, İngilizce ve Arapça’ya çevrilmiştir.
- Hayatının son günlerinde II. Abdülhamid’e yapılan bir jurnal üzerine saraya çağrılarak sorguya çekilmiştir. Jurnalin konusu kesin bilinmemekle birlikte, Sultan Abdülaziz’in hal‘i fetvasıyla ilgili olabileceği düşünülmektedir.
- Hakkında bir işlem yapılmadan kısa süre sonra, 2 Rebiülevvel 1307’de (Miladî 27 Ekim 1889) vefat eden Karinâbâdîzâde Ömer Hilmi Efendi, Fatih Camii Haziresi’ne defnedilmiştir.
Kitabe
O, diridir, ebedidir. İlim adamlarından ve fıkıh alimlerinden ve İstanbul rütbelilerinden zamanının yeganesi ve Ebu Hanifesi eski fetva emini ve temyiz mahkemesi birinci başkanı olan Karinabadioğlu Ömer Hilmi Efendi'nin ruhuna Fatiha. Doğum tarihi: 1842 / Vefat tarihi: 1889
Ruhuna el-Fâtiha.