Yahya Dede Paşa

Doğum tarihi tespit edilemeyen Yahya Dede Paşa, Gürcistan’ın Atabek hanedanı çevresine mensup bir Osmanlı taşra idarecisidir. Kaynaklarda Ahıska / Çıldır Atabekleri soyundan geldiği belirtilir; şahidesinde de bu aile bağı özellikle vurgulanmıştır.

1877-1878 Osmanlı-Rus Harbi sırasında Ardanuç kaymakamı olarak görev yapmış, aynı zamanda yerli Asâkir-i Muâvene taburu kumandanlığıyla savaş hizmetinde bulunmuştur.

Savaş sonrasında bölgenin Rusya’ya bırakılması üzerine Osmanlı idaresindeki farklı sancaklarda görev almış; İçel, Mardin, Maraş, Sinop, Teke, Hamidabad ve Urfa gibi mutasarrıflıklarda bulunmuştur.

Yahya Dede Paşa’nın taşra idareciliğinde Maraş mutasarrıflığı da dikkat çeker. 1884’te Maraş’ta menengiç ağaçlarının fıstıkla aşılanmasını teşvik etmiş; bu uygulama bölgede önemli bir gelir kaynağı oluşturmuştur.

Yahya Dede Paşa, aynı zamanda Rumeli Beylerbeyi rütbesi sahibidir. Bu rütbe, Osmanlı teşrifat düzeninde yüksek bir dereceye sahipti ve yalnız önemli devlet adamlarına verilirdi.

Hüsn-i ahlâkıyla halk içinde sevilen ve övülen bir idareci olarak bilinen Yahya Dede Paşa, 27 Cemâziyelâhir 1318’de (Miladî 22 Ekim 1900) vefat etmiş ve Fatih Camii Haziresi’ne defnedilmiştir.