Yahya Hayati Paşa
Profil özeti
Öne Çıkan Özellikler
Doğum tarihi tespit edilemeyen Yahya Hayati Paşa, Trabzon’un tanınmış aile çevrelerinden Alemdarzâdelere mensuptur. Hayatının asıl izleri İzmir ve Aydın vilayeti çevresinde görülür; uzun müddet Aydın Vilayeti İdare Meclisi azalığında bulunmuş, bölgenin ticaret ve ulaşım hayatında etkili olmuş isimlerdendir.
Yahya Hayati Paşa’nın en önemli teşebbüslerinden biri İzmir Hamidiye Vapur Şirketi’dir. İzmir Körfezi’nde yerli bir vapur işletmesi kurmak üzere yaptığı başvuru kabul edilmiş; 13 Temmuz 1883’te İzmir Hamidiye Vapur Şirketi resmen kurulmuş ve 1884’te seferlere başlamıştır. Şirket, İzmir Körfezi’nde yolcu taşımacılığını düzenleyen başlıca teşebbüslerden biri hâline gelmiştir.
Yahya Hayati Paşa, Bayraklı’nın gelişiminde de önemli rol oynamıştır. Buradaki mülkünde yeni bir mahalle oluşmasına öncülük etmiş, bölgeye içme suyu getirmiş; Hamidiye Vapur Şirketi’nin sağladığı ulaşım imkânı da Bayraklı’nın büyümesini hızlandırmıştır.
Ticaret ve ulaşım alanındaki faaliyetlerinin yanında maden işletmeciliğiyle de ilgilenmiş; Aydın vilayeti çevresindeki zımpara ve krom madeni teşebbüslerinde yer almıştır.
Memleketinin ticari ve iktisadi gelişmesine hizmet etmiş hamiyet sahibi bir şahsiyet olarak tanınan Yahya Hayati Paşa, 25 Şaban 1321 / Rûmî 3 Teşrinisani 1319’da (Miladî 16 Kasım 1903) vefat etmiş ve Fatih Camii Haziresi’ne defnedilmiştir.
Kitabe
Allah'tan başka ilah yoktur, Muhammed Allah'ın elçisidir. Trabzon hanedanından Hacı Hüseyin Alemdar oğlu Yahya Hayati Paşa burada Allah'ın rahmetine emanettir. Merhum uzun müddet Aydın şehri İdare Meclisi üyeliğinde ve kurduğu Hamidiye Şirketi Müdürlüğü'nde bulunarak memleketinin ticari ve ekonomik ilerlemesine çalışmış, gayretli ve iyi insanlardandı. Temiz ruhuna Allah rızası için Fâtiha. 16 Kasım 1903 Pazartesi.
Ruhuna el-Fâtiha.