Kadirihane Tekkesi
Sesli Anlatım:
Yapım Yılı:
1630
Konumu:
Beyoğlu, İstanbul
Kim Yaptırdı:
Hacı Pîrî
Mimarı:
Bilinmiyor
Yapımından Sonraki Değişiklikler:
- Hacı Pîrî, tekkeyi Kadiriyye’nin Rûmiyye kolunun pîri Şeyh İsmâil Rûmî için kurmuştur.
- Topçubaşı İsmâil Ağa, cümle kapısı yanında 1731–1732’de (Hicri 1144) çeşme yaptırmıştır.
- Tekke içine 1763–1764’te (Hicri 1177) ikinci bir çeşme eklenmiştir.
- 1765’te (Hicri 1179) Tophane yangını tekkeyi ortadan kaldırmış; III. Mustafa tekkeyi yeniden inşa ettirmiştir
- 1823’te (Hicri 1239) Tophane yangını yapı topluluğunu yeniden harap etmiş; II. Mahmud tekkeyi ihya etmiştir.
- II. Abdülhamid, 1894–1895’te (Hicri 1312) yeni bir mutfak ve geniş bir yemekhane birimi ekletmiş; tekkenin diğer bölümlerini onartmış ve harem–selâmlık kesimlerini yeniletmiştir.
- 1925’te tekke işlevi sona ermiştir; cami-tevhidhâne yalnızca cami olarak kullanılmış, son postnişin İsmail Gavsî Efendi (Erkmenkul) ailesiyle harem bölümünde yaşamını sürdürmüştür.
- Cumhuriyet döneminde mutfak–yemekhane kanadı ortadan kalkmış; kalan bölümler Vakıflar Genel Müdürlüğü tarafından tamir ettirilmiştir.
- 1997’deki yangın cami-tevhidhâne ve selâmlık bölümlerini harap etmiştir.
Öne Çıkan Özellikleri:
- Tekke, Kadirîler Yokuşu üzerinde yer alır ve kuruluşundan 1925’e kadar Kadiriyye’nin Rûmiyye koluna bağlı kalmıştır.
- Tekke, İstanbul’daki Kadiriyye tarikat ağında âsitâne işlevi görmüş ve imparatorluğun farklı bölgelerindeki Kadirî tekkeleri üzerinde nüfuz kurmuştur.
- Cümle kapısı üzerindeki 1894–1895 (Hicri 1312) tarihli ihya kitabesi II. Abdülhamid tuğrası taşır.
- Cümle kapısı yanındaki Sâliha Sultan Çeşmesi, Lale Devri üslubunu sürdüren bezemesiyle tekkenin ayırt edici unsurları arasına girmiştir.
- Tekke mensupları arasından Kazasker Mustafa İzzet Efendi gibi sanatkârlar yetişmiştir.