Maalem Sinagogu
Yapımından Sonraki Değişiklikler:
- Sinagog, 19. yüzyıldaki büyük yangınların ardından yeniden inşa edilerek bugünkü kütlesini kazanmıştır.
- 1980’lerde bakımsız kalan yapı, onarım sürecinin ardından 1994 yılında yeniden ibadete açılmıştır.
- Kaynaklarda, 1991’de başlayan bir restorasyon uygulamasından da bahsedilmektedir.
- 15 Kasım 2003’te yaşanan menfur saldırı sonrasında güvenlik gerekçesiyle kapatılan sinagog, önlemler tamamlanınca 2007 yılında yeniden ibadete açılmıştır.
Öne Çıkan Özellikleri:
- Sinagog, Keçecipiri’de Harap Çeşme, Dere ve Basmacı Ruşen sokaklarının arasında kalan meydana açılan kapılarıyla tanımlanır.
- Kaynak, yapıyı yörenin bir dönem 30 bine yaklaşan Yahudi nüfusunun mirası olarak yorumlamaktadır.
- “Maalem” adının kökenine dair yazılı bir belge tespit edilmemiş; adın “Mahallem” kelimesinin kısaltması olabileceği yönünde bir açıklama kaydedilmiştir.
- “Maalem” adının “tüm âlem/evren birlikte” anlamına gelebileceği de ileri sürülmüştür.
- “Maalem” adının, “ma aile” (ailecek) ifadesiyle ilişkilendirildiği bir değerlendirme de bulunmaktadır.
- İç mekânda, çatının altında gizlenen kubbeli örtü düzeniyle Osmanlı sivil/dinî mimarisindeki bazı tavan-kubbe çözümlerine yakın bir anlayış görülür; kubbe bezemesinde altın varaklı güneş motifi ve resimli yüzey düzeninden bahsedilmektedir.
- Dua kürsüsü (teva) gemi pruvasını andıran formuyla öne çıkar; bu formun Nuh’un Gemisi veya Sefarad göçünü simgelediğine dair mimari yorumlar yer alır.
