Текке Акшемседдин
Yapımından Sonraki Değişiklikler:
- Tekke, Zeyrek’te Pantokrator Manastırı’nın fetihten sonra dönüştürüldüğü yapı topluluğu çevresinde faaliyet göstermiş; II. Bayezid döneminde Şeyh Abdullah İlahî burada irşadla meşgul olmuştur.
- 1124 yılında yapımına başlanan Pantokrator yapı kompleksinin güney kanadında bulunan manastır, İstanbul’un Fethi’nden sonra medrese olarak kullanılmış, daha sonra Kazasker Muhyiddin Çelebi tarafından tekkenin ilk postnişini olan Şeyh Abdullah-ı İlahi ve müridlerinin konaklamaları için derviş hücrelerine çevrilmiştir.
- Sofyalı Şeyh Bâlî Efendi ve Şeyh Zâkirzâde Abdullah-ı Biçare Efendi gibi farklı tarikat çevrelerinden şeyhler bu tekkede postnişin olmuştur.
- Geredeli Semerci İbrahim Efendi ile başlayan 19. yüzyıl şeyhler silsilesi 1925’e kadar sürmüştür.
- Tekkenin müştemilatı 1960’lı yıllara kadar ayakta kalmış; bu dönemde yıkılarak yerine gecekondular yapılmıştır.
- Ahşap harem binası 2012 yılına kadar harap vaziyette ayakta kalabilmiştir.
Öne Çıkan Özellikleri:
- Semerci İbrahim Efendi Tekkesi adıyla da anılır.
- Medrese döneminde Fatih Sultan Mehmed’in ünlü hocası Akşemsettin burada kısa bir süre ders verdiğinden, söz konusu tekke onun anısına “Akşemsettin Tekkesi” olarak adlandırılmıştır.
- Tekkenin ilk postnişini Zeyrek Medresesi’nde öğrenim görmüş olan Şeyh Abdullah İlahi’dir. Kendisi, Nakşibendiliği İstanbul’un gündelik hayatına sokmuş, tekkeyi ve Zeyrek Camisi’ni İstanbul’da Nakşibendiliğin merkezi haline getirmiştir.
- Daha sonra tekke Halveti tarikatının yönetimine geçmiş ve en son 1831 yılında ölen yöneticisi Semerci İbrahim Efendi’nin adıyla anılmaya başlamıştır.
- Yapı, Molla Zeyrek Camii’nin güneyinde, günümüzde arsa halinde bulunan alanda yer alır.
- Duvara asılı muahhar kitabede, Şeyh Akşemseddin’in burada bulunduğu bilgisiyle birlikte H. 855 (M. 1451-1452) tarihi yer alır.
- Tekke, İstanbul’daki erken Bayramî çevrelerle ilişkilendirilen bir Zeyrek yerleşimi olarak değerlendirilir.
- Akşemseddin Tekkesi, İstanbul’da ilk kez Kelime-i Tevhid zikrine başlanan yer olarak bilinmektedir.
