Текке Афифе Хатун
Yapımından Sonraki Değişiklikler:
- Tekke, vakfiyesinde “Kalenderân-ı Özbekiyye’ye mensub” bir zâviye olarak kurulmuş; meşihatın Kalenderhâne Tekkesi şeyhi Mehmed Efendi’ye ihalesi ve Özbekiyye’den bir kimse üzerine verilmesi şartı konmuştur.
- Vakfiye, yapının Eyüp Özbekler Tekkesi’ne bağlı işlemesini şart koşmuş; yapı Orta Asya’dan gelen misafir dervişlerin konakladığı küçük ölçekli bir tekke olarak kurgulanmıştır.
- Ayin günü vakfiyede ilk dönemde cuma ve pazartesi iken daha sonraki dönemde cuma gününe inmiştir; Mecmua-i Tekâya kaydı ayin gününü perşembe olarak vermiştir.
- Balcı Yokuşu’na açılan kapı üzerindeki kitabe harf devrimi döneminde kazınmış; minare aynı dönemde yıktırılmıştır.
- 1851’de, tekkenin haziresi sınırındaki Sokullu Mehmed Paşa Çeşmesi onarım görmüş ve hazne ilavesi yapılmıştır.
- 1956–1957 yol çalışmaları sırasında bazı tarihî eserlerin mezar taşları yamaca taşınmıştır.
- Tekke ve zaviyelerin kapatılmasıyla tekke işlevi sona ermiş; günümüze tekke yapılarından ağırlıkla semâhâne kütlesi ve hazire ulaşmıştır.
- Eyüp Belediyesi yapıda restorasyon uygulaması yürütmüş; yapı günümüzde belediyenin “Afife Hatun Kültür Evi” kullanımı içinde yer almıştır.
Öne Çıkan Özellikleri:
- Yapı, kaynaklarda Balcı Dergâhı, Abdünnâfî Tekkesi, Nâfî Efendi Tekkesi ve Balcı Yokuşu Tekkesi adlarıyla da geçer.
- Bugün tekkenin semâhânesi ayaktadır; yapı iki katlıdır ve ahşap çatılı yığma moloz taş kütle olarak tanımlanır.
- Plan şemasında zemin katta giriş holü, merdiven, mutfak, şeyh odası, sanduka odası ve su haznesi; üst katta tevhidhâne ile birlikte şerbethane, abdesthane ve harem birimleri yer alır.
- Hazire tekke kimliğinin ana bileşenidir; haziredeki kabir taşlarının önemli bir bölümü kaybolmuştur.
