Yapımından Sonraki Değişiklikler
Yapının tarihi geçmişi, İstanbul’un fethinden sonra Topçubaşı Bâlâ Süleyman Ağa tarafından 1453'te yaptırılan Bâlâ Camii ve onun yanındaki dergaha dayanır.
Bâlâ Tekkesi isimli yapı, 1862'de Sultan Abdülaziz’den alınan izin ve Adile Sultan tarafından verilen para ile onarıma tabi tutulmuştur.
1892 depreminde harap olan yapı grubu, Perestû Kadınefendi tarafından 1894’te duvarına bir çeşme yaptırılarak yeniden inşa ettirilmiştir.
1925’te tekke ve zaviyelerin kapatılmasının ardından okul işleviyle kullanılmaya başlanmıştır.
1998’de Silivrikapı İlköğretim Okulu, 2012’den sonra Silivrikapı Anaokulu olarak kullanılan yapı, 2023'te Fatih Belediyesi tarafından restore edilerek günümüzdeki hâlini almıştır.
Öne Çıkan Özellikler
Yapı, cami-tevhidhane, türbe, hazire, sebil-muvakkithane-çeşme ve mektep bölümlerinden oluşan Bâlâ Süleyman Ağa Külliyesi’nin derviş hücreleri, selamlık ve mutfak bölümüdür.
Derviş hücrelerini barındıran avlulu yapı, Osmanlı medreseleri ve bazı tarikat yapılarında görülen açık avlulu planın geç dönem uygulamalarından biridir.
Yapıya adını veren Bâlâ Süleyman Ağa, İstanbul'un fethine katılan (Ni'me'l-Ceyş) topçu kumandanlarındandır.
Külliye içinde Perestû Kadınefendi tarafından yaptırılan Bâlâ Mektebi ayrı bir yapı olmakla birlikte, bugünkü okulun kurumsal geçmişi 1927’de Bâlâ Dergâhı’nın okula tahsis edilen bölümünde açılan Bâlâ Mektebi’ne dayanır.
Tekkenin kütüphanesine ait 764’ü el yazması, 883’ü basım olmak üzere 1674 yazılı eser günümüzde Süleymaniye Kütüphanesi’nde korunmaktadır.
Osmanlı'nın farklı dönemlerinde sarayın en güçlü kadınlarından Sazkar Kalfa, Adile Sultan ve Perestu Kadınefendi gibi isimler bu tarihi yapıyı ihya etmek için çaba göstermişlerdir.
Ayasofya Camii hattatı olarak bilinen Kazasker Mustafa İzzet Efendi ve Sultan II. Abdülhamid'in hattat hocası Hasan Rıza Efendi gibi ünlü hattatların, yapının taş duvarlarında, çeşmelerinde ve odalarında izleri bulunmaktadır.
