Üsküdar Mevlevihanesi

Sesli Anlatım:

Yapım Yılı:

1792-1793

Konumu:

Üsküdar, İstanbul

Kim Yaptırdı:

Sultanzâde Halil Nûman Dede Bey

Mimarı:

Bilinmiyor

Yapımından Sonraki Değişiklikler:
  • Kuruluş, Nûman Dede’nin Üsküdar’daki evini tadil etmesi ve buna bir semâhâne eklemesiyle gerçekleşmiştir.
  • II. Mahmud devrinde 1834-35’te (Hicri 1250) yapı yeni baştan inşa ettirilmiştir.
  • Abdülmecid döneminde 1844, 1845 ve 1851’de onarım yapılmış ve bazı eksikler tamamlanmıştır.
  • 1872’de Kaptanıderyâ Ahmed Vesim Paşa tarafından yapı bugünkü ana düzeniyle ihya edilmiştir.
  • Son postnişin Ahmed Remzi (Akyürek) Dedeefendi 1919’da yapıyı tamir ettirmiştir.
  • 1925’te tekke ve zâviyelerin kapatılmasından sonra yapı uzun süre harap ve terk edilmiş durumda kalmıştır; 1975’te aslına uygun bir restorasyonla yeniden onarılmıştır.
  • Yapı günümüzde kültür ve sanat faaliyetleri için kullanılmaktadır.
Öne Çıkan Özellikleri:
  • İmrahor Tekkesi ve Numan Bey Mevlevîhânesi adlarıyla da anılmıştır.
  • Mevlevîhâne, taşradan İstanbul’a gelen ve İstanbul’dan Anadolu’ya geçen dervişlerin konaklaması için tasarlanmış bir yapı olarak tanımlanmıştır.
  • Yapılar topluluğu semâhâne-türbe, selâmlık-mutfak, dedegân hücreleri ve harem dairelerinden oluşan bir yerleşim düzeniyle tarif edilmiştir.
  • Semâhâne iki katlıdır; alt kat türbe, üst kat mescid olarak düzenlenmiştir.
  • Bahçe düzeninde havuz ve şadırvan unsurları yer alır; şadırvanın 1975’te eklendiği belirtilmiştir.