Çoban Çavuş Camii, tarihsel kaynaklara göre 17. yüzyılda Çavuşbaşı Süleyman Ağa tarafından inşa edilmiştir; bu unvan dönemin Osmanlı askeri-mali teşkilatıyla ilişkilidir.
19. yüzyıldaki deprem ve diğer etkenler camide hasara yol açmış ve yapı onarım görmüştür.
1937 yılında Koca Ragıp Paşa Caddesi’nin genişletilmesi planı kapsamında caminin bazı bölümleri yıkılmış; müdahale yarım kaldığı için yapı harabe hâline gelmiştir.
1959’da kalan kısımlar da tamamen yıktırılmış ve eser uzun süre boş arsa olarak kalmıştır.
2000’li yıllarda halk desteği ve kurum katkılarıyla yeniden yapım çalışmaları başlatılmış; cami 2002’de tamamlanarak ibadete açılmıştır.
Öne Çıkan Özellikleri:
Çoban Çavuş Camii, Fatih’in Mimar Kemalettin Mahallesi civarında yer alan ve 17. yüzyıla tarihlenen Osmanlı dönemi ibadet yapılarından biridir.
Yapı, orijinalinde dikdörtgen planlı, ahşap çatılı ve kiremit örtülü bir mimari anlayışla inşa edilmiş olup, bu özellik kentsel alanda nadiren görülen tipolojik bir örnektir.
Caminin çevresinde bir zamanlar medrese, çeşme ve geniş hazire (mezarlık) bulunmaktaydı; bu unsurlar, yapının klasik dönem toplumsal-dini işlevlerini yansıtır.
Avlu etrafında 1 metre yüksekliğinde oymalı mermer duvar bulunması ve mermer detaylar, geleneksel Osmanlı taş işçiliğinin bölgesel bir yansımasıdır.
2002’de yeniden ihya edilen cami, tarihî kimliğini güncel ibadet pratiğiyle birleştiren aktif bir yapıdır ve mahalle bağlamında sürekliliğini sürdürmektedir.