Hacı İlyas Mosque

Sesli Anlatım:

Yapım Yılı:

16. yüzyıl (tahmini)

Konumu:

Fatih, İstanbul

Kim Yaptırdı:

Hacı İlyas

Mimarı:

Bilinmiyor

Yapımından Sonraki Değişiklikler:
  • Hacı İlyas Camii, arşivlerde “Alaca Mescid” adıyla da anılan ve 16. yüzyıla tarihlenen bir yapı olarak kaydedilir.
  • 20. yüzyıla gelindiğinde yapı mevcut değildir; uzun yıllar boyunca alanda yalnızca minare kaidesi ve bir su kuyusu ile tanındığı belirtilir.
  • İhya sürecinde arkeolojik kazı ve belgeleme çalışmalarıyla beden duvar izleri, pencere açıklıkları ve özgün tuğla döşeme gibi unsurlara ulaşıldığı; ayrıca ikinci bir su kuyusunun varlığının tespit edildiği aktarılır.
  • Bu bulgular ışığında yapı, özgün planına sadık kalınarak ve geleneksel teknikler gözetilerek yeniden inşa edilmiş; 5 Mayıs 2025 tarihinde yeniden ibadete açıldığı duyurulmuştur.
Öne Çıkan Özellikleri:
  • Yapının “Alaca Mescid” adıyla da bilinmesi, Yedikule çevresindeki mahalle hafızasında çok adla yaşayan tarihî ibadet yapılarından biri olduğunu gösterir.
  • İhya sürecinin, yalnızca genel bir rekonstrüksiyon değil; kazı bulgularının (duvar izleri, pencere açıklıkları, tuğla döşeme) okunmasına dayanan veri temelli bir yeniden kurma yaklaşımıyla yürütüldüğü vurgulanır.
  • Yapıyla ilişkili su unsurları (en az bir, kazıda ikinci bir örneği daha tespit edilen su kuyuları), küçük ölçekli mahalle mescitlerinde görülen abdest/su altyapısı katmanını görünür kılan önemli ipuçlarıdır.
  • Banisi Hacı İlyas’ın kabrinin, aynı civarda Hacı Evhad Camii haziresinde bulunduğu kaydı; yapının yalnız ibadet değil, çevresindeki ziyaret/hatırlama coğrafyasıyla da bağlantısını gösteren dikkat çekici bir bilgidir.