Surp Pirgiç Ermeni Katolik Kilisesi
Yapımından Sonraki Değişiklikler:
- Yapı, 1850–1928 döneminde Ermeni Katoliklerin patriklik makamına ev sahipliği yapmıştır.
- 1958’de cadde genişletme çalışmaları sırasında yapının bir bölümü istimlak edilerek yıkılmıştır.
Öne Çıkan Özellikleri:
- Kilise Türkiye Ermeni Katolik Patrikliği’ne aittir.
- İstanbul’da inşa edilen ilk Ermeni Katolik kilisesidir.
- Yapı, geniş bir bazilika planına sahiptir; orta mekânın üstünü içten tonoz ve yarım kubbeler, dıştan düz bir çatı örtmektedir.
- Kuyu Sokağı’na bakan giriş düzeni “antik tapınak” etkisi verecek biçimde kurgulanmıştır; merdivenle çıkılan girişte altı paye arşitravla birbirine bağlanmıştır.
- Dışarıya taşkın apsiste, nişleri gösteren mimari bir kompozisyon içinde Surp Tatyos ve Surp Partoghemios’u temsil eden figürler yer almaktadır; ana apsisin yanındaki küçük apsisli şapel vaftizhane olarak kullanılmaktadır.
- Kilisede beş ayrı sunak bulunmaktadır; bunlardan biri Aziz Meryem Ana’ya adanmıştır ve Meryem ile Çocuk İsa başlarında taçlarla tasvir edilmiştir.
- Yapının içinde Lübnan Emiri Beşar Şıhabi’nin mezarı bulunmaktadır.
- İnşa sürecinde görülen veba salgını sırasında 25 Mart’ta Meryem Ana ikonası sokaklarda dolaştırılmış; olayın ardından Sultan II. Mahmud’un kiliseye elmaslı bir hediye verdiği ve bu geleneğin Paskalya sonrasındaki “Ölüler Günü” anmalarıyla ilişkilendirildiği belirtilmiştir.
